پژوهش‌های معماری و محیط

پژوهش‌های معماری و محیط

تبیین مفهوم "صمیمیت فضا" و مؤلفه ‌های آن

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
1 کارشناس ارشد معماری، گروه معماری، دانشکده فنی و مهندسی، دانشگاه زنجان، زنجان، ایران.
2 استادیارگروه معماری دانشگاه زنجان، زنجان، ایران.
چکیده
بیان مسئله: جهان امروز جهان تحول و دگرگونی‌ها است و یکی از دگرگونی‌های عصر حاضر در مفاهیمی چون جامعه اطلاعاتی، ارتباطی و فعالیت‌های مشارکتی و جمعی رخ داده است. که این موضوع در زمینه طراحی و شهرسازی گاهی موجب سردرگمی در تعیین راه‌حل‌ها می‌شود. لذا توجه به مقوله رضایتمندی و دوام حضور شهروندان از عناصر اصلی همبستگی اجتماعی است. بر این اساس، توجه به تحولات دنیای طراحی، دیدگاه‌های امروز و دستاوردهای جدید و به دنبال آن یافتن مفاهیم و رویکردهای مؤثر و پایدار موجود در فضای معماری برای رهایی از پیچیدگی ها می‌تواند راه حلی منطقی باشد.

هدف: هدف اصلی پژوهش یافتن معیاری برای حل سردرگمی‌ها در طراحی فضاهای جمعی، در جهت ارتقاء کیفیت فضا و افزایش تعاملات است و"صمیمیت فضا" به عنوان معیاری جدید در مطلوبیت فضاهای جمعی تبیین می‌گردد.

سؤال: بنابراین سؤال اصلی پژوهش این است که صمیمیت فضا و عوامل مؤثر برآن چیست و چگونه می‌تواند بر ایجاد تعاملات در فضاهای جمعی مؤثر باشد؟

روش تحقیق: روش پژوهش به صورت کیفی، با تحلیل مفهوم صمیمیت در حوزه روانشناسی و تعمیم آن به حوزه فضا و معماری انجام شده‌است. بر این اساس، مفهوم صمیمیت فضا بر مبنای نظریات روان‌شناسی و معماری، تعریف و طبقه‌بندی می‌شود و رابطه آن با انسان، روش زندگی جمعی و نحوه تعامل با محیط معماری و خصیصه‌های فرهنگی پیرامونش تبیین می‌شود.

نتیجه‌گیری: نتایج اصلی این پژوهش نشان می‌دهد که مفهوم صمیمیت فضا به واسطه توانایی در ارائه راهکارهای مؤثر در زنده‌سازی فضای شهری و افزایش تعاملات اجتماعی، نقش مهمی در شکل‌گیری و افزایش کیفیت فضاهای جمعی دارد. صمیمیت فضا حاصل ارتباطی عمیق است که میان فضا با انسان شکل می‌گیرد و به عنوان ویژگی‌ در فضا به واسطه تعلق‌پذیری، خوانایی و راحتی (دنجی)، در مخاطبان ایجاد می‌گردد و منجر به ارتقاء تعاملات میان افراد و فضا می‌شود.
کلیدواژه‌ها

  • تاریخ دریافت 07 دی 1403
  • تاریخ بازنگری 19 اسفند 1403
  • تاریخ پذیرش 15 بهمن 1403