جوامع بشری تلفیقی از افراد با سطوح توان و نیازهای متفاوت هستند، بنابراین جهت دستیابی به جامعهای پایدار توزیع متناسب منابع از اهمیت ویژهای برخوردار است. در این راستا از اوایل دهه 80 میلادی جنبشی به نام طراحی فراگیر شکل گرفت که به معنای طراحی محصولات، محیط، برنامهها و خدمات به نحوی است که تا حد امکان بدون نیاز به تعدیل یا طراحی ویژه، برای همه افراد قابل استفاده باشد. پژوهش حاضر نیز درصدد است که از طریق بکارگیری اصول طراحی فراگیر و بومی سازی این دانش، چارچوبی را بهدست دهد که بتوان از آن در بوم ایران، به خصوص شهر سنندج استفاده نمود که بر این مبنا بتوان مجتمع مسکونی را طراحی کرد که برای همه افراد جامعه، با هر سطحی از توان، بهراحتی قابل استفاده باشد. جهت نیل به این هدف از تحقیق توصیفی و شاخه همبستگی استفاده شده که به روش پیمایشی انجام شده است. این تحقیق از نظر هدف، کاربردی است. در این راستا، 385 عدد پرسشنامه میان ساکنان مجتمع های مسکونی و شهروندان شهر سنندج توزیع گردیده و میزان تطابق این مجتمعها با اصول طراحی فراگیر مورد سنجش قرار گرفته است. در گام بعد از آزمون اولویتبندی فریدمن استفاده و میزان اهمیت هرکدام از اصول مشخص شده که نتایج در پایان نشان داده است که اصل اندازه و مساحت برای دسترسی و عملکرد به عنوان مهمترین اولویت و انعطافپذیری در هنگام عملکرد، تلاش فیزیکی حداقل، اطلاعات قابل درک، در نظر گرفتن حد مجاز برای خطا، استفاده ساده و حسی و کاربرد عادلانه به ترتیب در اولویتهای بعدی قرار دارند. پس از این مرحله نتایج فوق به عنوان اولویتبندی اصلی ساختار طراحی در بخش نهایی قرار گرفته است بدین معنی که برنامهریزی فیزیکی فضاها و ساختار کلی فضاها مبتنی بر نتایج بدست آمده تدوین شده است. افزایش مساحت فضاها، در نظر گرفتن فضاهای چرخش با ویلچر در درون فضاها و استانداردسازی ابعاد و اندازه فضاها به عنوان اصلیترین راهبردهای طراحی مورد استفاده قرار گرفته است. همچنین حذف پله و مانع فیزیکی در مسیرهای حرکتی، استفاده از پارتیشنهای فضادار، بکارگیری سطوح کار در ارتفاعهای مختلف، استفاده از مبلمان متحرک، و استفاده از سیستمهای کنترل از راه دور و چندین و چند مورد دیگر از جمله راهبردهایی هستند که در مرحله طراحی بصورت مستقیم بر طرح نهایی تاثیر گذاشته و فضای نهایی ایجاد شده را تحت تاثیر خود قرار داده است.
یوسف زمانی,مهرداد و زندی,اسما . (1403). انطباقپذیری مسکن با آینده از طریق طراحی فراگیر(UD) در مجتمعهای مسکونی شهری (نمونه موردی: شهر سنندج). (e721910). پژوهشهای معماری و محیط, 2(3), e721910 doi: 10.30470/jaer.2025.2023222.1151
MLA
یوسف زمانی,مهرداد , و زندی,اسما . "انطباقپذیری مسکن با آینده از طریق طراحی فراگیر(UD) در مجتمعهای مسکونی شهری (نمونه موردی: شهر سنندج)" .e721910 , پژوهشهای معماری و محیط, 2, 3, 1403, e721910. doi: 10.30470/jaer.2025.2023222.1151
HARVARD
یوسف زمانی مهرداد, زندی اسما. (1403). 'انطباقپذیری مسکن با آینده از طریق طراحی فراگیر(UD) در مجتمعهای مسکونی شهری (نمونه موردی: شهر سنندج)', پژوهشهای معماری و محیط, 2(3), e721910. doi: 10.30470/jaer.2025.2023222.1151
CHICAGO
مهرداد یوسف زمانی و اسما زندی, "انطباقپذیری مسکن با آینده از طریق طراحی فراگیر(UD) در مجتمعهای مسکونی شهری (نمونه موردی: شهر سنندج)," پژوهشهای معماری و محیط, 2 3 (1403): e721910, doi: 10.30470/jaer.2025.2023222.1151
VANCOUVER
یوسف زمانی مهرداد, زندی اسما. انطباقپذیری مسکن با آینده از طریق طراحی فراگیر(UD) در مجتمعهای مسکونی شهری (نمونه موردی: شهر سنندج). پژوهشهای معماری و محیط, 1403; 2(3): e721910. doi: 10.30470/jaer.2025.2023222.1151