بیان مسئله: ادراک فضا در میدانهای تاریخی شهری فراتر از ابعاد کالبدی و عملکردی است و در پیوند با تجربه زیسته، حافظه جمعی و ادراک چندحسی کاربران شکل میگیرد. میدان پانزده خرداد تهران، با تأثیرپذیری از الگوی باغ ایرانی و مجاورت با بازار، کاخ گلستان و نهادهای حکومتی، نمونهای شاخص از این فضاهاست. حضور آب، گیاه، صداهای محیطی و هندسه منظم، تجربهای چندوجهی و ادراکی برای کاربران ایجاد کرده است. سؤال تحقیق: عناصر طبیعی، هندسی و ادراکی چگونه در شکلگیری تجربه فضایی کاربران در میدان پانزده خرداد تهران نقش دارند؟ اهداف تحقیق: این پژوهش با هدف واکاوی تجربه حسی ـ فضایی کاربران میدان پانزده خرداد و تبیین نقش عناصر طبیعی، هندسی و ادراکی در شکلدهی به این تجربه انجام شده است. همچنین ظرفیتهای حسی و ادراکی میدان در ارتقای کیفیت فضاهای شهری تاریخی بررسی میشود. روش تحقیق: پژوهش حاضر با رویکرد کیفی و روش پدیدارشناسی انجام شده است. دادهها از طریق مشاهده میدانی، مصاحبه نیمهساختاریافته و ارزیابی حسی در حوزههای بویایی، شنیداری و بساوایی گردآوری و با روش کدگذاری باز تحلیل شدهاند. مهمترین یافتهها و نتیجهگیری تحقیق: یافتهها نشان میدهد میدان پانزده خرداد، با وجود برخی کاستیها، به دلیل بهرهگیری از اصول باغ ایرانی، زمینهساز تجربهای چندحسی شده است. صدای آب، رایحه گیاهان، رطوبت خاک و سایه درختان در ایجاد فضایی آرام و خاطرهانگیز مؤثر بودهاند و نواحی پیرامون حوضها و فضای سبز بیشترین حضور کاربران را داشتهاند. با وجود ضعفهایی مانند کمبود تنوع رنگی و غیرفعال بودن برخی جدارهها، میدان همچنان دارای ظرفیتهای ارزشمند ادراکی است و میتواند الگویی برای بازآفرینی فضاهای تاریخی و طراحی فضاهای تجربهمحور باشد.
فتحی,راضیه و عسگری,علی . (1405). تحلیل پدیدارشناسانه ادراک فضایی در میدان پانزده خردادِ تهران . (e732340). پژوهشهای معماری و محیط, 3(4), e732340 doi: 10.30470/jaer.2025.2057053.1180
MLA
فتحی,راضیه , و عسگری,علی . "تحلیل پدیدارشناسانه ادراک فضایی در میدان پانزده خردادِ تهران " .e732340 , پژوهشهای معماری و محیط, 3, 4, 1405, e732340. doi: 10.30470/jaer.2025.2057053.1180
HARVARD
فتحی راضیه, عسگری علی. (1405). 'تحلیل پدیدارشناسانه ادراک فضایی در میدان پانزده خردادِ تهران ', پژوهشهای معماری و محیط, 3(4), e732340. doi: 10.30470/jaer.2025.2057053.1180
CHICAGO
راضیه فتحی و علی عسگری, "تحلیل پدیدارشناسانه ادراک فضایی در میدان پانزده خردادِ تهران ," پژوهشهای معماری و محیط, 3 4 (1405): e732340, doi: 10.30470/jaer.2025.2057053.1180
VANCOUVER
فتحی راضیه, عسگری علی. تحلیل پدیدارشناسانه ادراک فضایی در میدان پانزده خردادِ تهران . پژوهشهای معماری و محیط. 1405;3(4):e732340. doi: 10.30470/jaer.2025.2057053.1180
