پژوهش‌های معماری و محیط

ضوابط مرتبط با نویسندگان در مورد استفاده از ابزارهای هوش مصنوعی

هوش مصنوعی نویسنده نیست: هیچ‌یک از ابزارهای هوش مصنوعی مانند ChatGPT، Claude، Midjourney  و غیره نمی‌توانند به عنوان نویسنده یا نویسنده همکار در مقاله درج شوند. دلیل این امر آن است که هوش مصنوعی توانایی پذیرش مسئولیت قانونی و اخلاقی محتوای تولید شده را ندارد.

لزوم شفافیت و افشای استفاده: اگر نویسندگان از هوش مصنوعی مولد برای ترجمه، ویرایش، استخراج اطلاعات علمی استفاده می‌کند، باید آن را به طور شفاف در مقاله اعلام کنند. این کار معمولاً در انتهای مقاله (قبل از منابع) در بخشی با عنوان «بیانیه استفاده از هوش مصنوعی» یا در بخش «روش‌تحقیق» ذکر می‌شود. در این بیانیه باید نام ابزار، نسخه آن و نحوه استفاده دقیقاً مشخص شود.

مسئولیت کامل محتوا با نویسنده است: نویسندگان انسانی مسئولیت ۱۰۰ درصدی صحت، یکپارچگی، اصالت (عدم سرقت ادبی) و عدم سوگیری (Bias) در کل محتوای مقاله را بر عهده دارند. توهمات هوش مصنوعی (Hallucinations( و ارجاعات جعلی به منابع، تخلف پژوهشی محسوب می‌شود. اگر هوش مصنوعی اطلاعات غلطی از یک مقاله استخراج کند (پدیده توهم یا Hallucination) و در مقاله درج شود، نویسنده یا نویسندگان مقاله مقصر و مسئول هستند.

تولید تصویر، داده و محتوا:  تولید تصاویر، گراف‌ها، داده‌های خام و محتوای نوشتاری و نگارشی توسط هوش مصنوعی ممنوع است.

موارد غیرمجاز استفاده از هوش مصنوعی مولد (تخلف پژوهشی)

نگارش مقاله:

•  نوشتار و نگارش بخش‌های اساسی مقاله، مثل مقدمه، چکیده، پیشینه، روش‌شناسی و نتیجه‌گیری توسط  AI کاملا ممنوع است.
• کپی‌پیست کردن متنِ تولید شده توسط چت‌بات‌ها (Chatbot) در بخش‌های مختلف پژوهش ممنوع است. 
• استفاده از AI برای دور زدن نرم‌افزارهای همانندجو (سرقت ادبی) ممنوع است.

تولید داده‌ها:

• هوش مصنوعی به هیچ عنوان نباید تولیدکننده داده‌های خام اولیه باشد. 

تولید محتوا:

• تولید ایده نهایی پژوهش، فرضیه‌سازی، استنتاج علمی و تفسیر نتایج کاملا ممنوع است. خروجی ماشین نباید به جای تفکر انتقادی پژوهشگر قرار گیرد. 

منابع:

• استناد به منابع جعلیِ ساخته شده توسط AI ممنوع است.
• ارجاع دادن به خودِ چت‌بات به عنوان منبع علمی کاملا ممنوع است. 

موارد مجاز استفاده از هوش مصنوعی مولد 

مرحله پیش‌نگارش و مطالعات اولیه

• ایده‌یابی اولیه (Brainstorming)
• خلاصه‌سازی مقالات برای مطالعه شخصی نویسنده
•  استفاده به عنوان موتور جستجوی پیشرفته برای یافتن مقالات

 نگارش مقاله:

• ویرایش گرامری و املایی متون
• بهبود خوانایی و روان‌سازی جملات
• ترجمه متن از زبانی دیگر به انگلیسی یا فارسی

استخراج اطلاعات از متون علمی

• اگر استفاده از ابزارهایی مثل ChatGPT، Elicit، SciSpace یا Claude برای خواندن ده‌ها فایل PDF، خلاصه‌سازی آن‌ها و استخراج مفاهیم، متغیرها یا نتایج برای نوشتن «پیشینه تحقیق» باشد، به شرط راستی‌آزمایی و ارجاع به اصل منابع، مجاز است. اگر هوش مصنوعی اطلاعات غلطی از مقالات استخراج کند ( به دلیل پدیده توهم یا Hallucination) و در مقاله درج شود، نویسنده یا نویسندگان مقاله مقصر و مسئول هستند.