فضاهای جمعی شهری به‌عنوان کانون تعاملات اجتماعی و هویت شهری، نقش اساسی در پایداری حیات شهری ایفا می‌کنند. خیابان، به‌عنوان یکی از پویاترین فضاهای جمعی شهری، در دوران مدرن دچار تحول گشته و از بستری برای تعامل اجتماعی به زیرساختی برای حرکت وسایل نقلیه تقلیل یافته است. این پژوهش با هدف واکاوی تحول منظر خیابان امام در محدوده سبزه‌میدان شهر زنجان، به تبیین چگونگی بازتعریف خیابان به‌عنوان یک فضای جمعی در بستر برنامه‌های توسعة معاصر (۱۳۹۷-۱۴۰۴) می‌پردازد. پژوهش حاضر از نوع توصیفی - تحلیلی، با رویکرد کیفی و راهبرد مطالعۀ موردی انجام شده است و داده‌ها از طریق مطالعۀ اسناد، مشاهدات میدانی و مصاحبه‌های عمیق گردآوری شده‌اند. همچنین در این پژوهش، تحول منظر خیابان در سه دورۀ زمانی (پیش از ۱۳۹۷: خیابان سواره محور؛ ۱۳۹۷ تا ۱۴۰۴: پیاده‌راه؛ و ۱۴۰۴ به بعد: الگوی فضای مشترک) با تمرکز بر مؤلفه‌های کالبدی، عملکردی و اجتماعی مورد تحلیل قرار گرفته است. یافته‌های پژوهش نشان می‌دهد که در دورة نخست، غلبۀ رویکرد عملکردمحور سواره محور تعاملات اجتماعی را به حاشیه رانده و موجب تضعیف مقیاس انسانی و کاهش حیات اجتماعی در فضای میانی خیابان شده است. در دورة دوم و با تبدیل خیابان به پیاده‌راه کامل، علی‌رغم ارتقای شاخص‌های حضورپذیری و تعاملات اجتماعی، گسست در شبکۀ دسترسی و فشار ترافیکی بر معابر پیرامونی، موجب بروز نارضایتی‌های اقتصادی و اجتماعی کسبه و ساکنین این محدوده گردید. در نهایت، در دورة سوم با اتخاذ الگوی «فضای مشترک»، توازنی میان حرکت کنترل‌شدۀ سواره و حضور پیاده برقرار شد که به تقویت هم‌زمان پویایی اجتماعی و پیوستگی عملکردی انجامید. در نهایت نتایج پژوهش نشان می‌دهد که موفقیت برنامه‌های توسعه معاصر در خیابان‌های تاریخی، نه با حذف کامل سواره و نه با سلطۀ مطلق آن، بلکه مستلزم عبور از رویکردهای تک‌بعدی به سمت الگوهای ترکیبی و تطبیقی مبتنی بر مدیریت تعارض و انعطاف‌پذیری فضایی است؛ الگویی که در آن منظر خیابان به‌عنوان برآیند تعامل انسان، فضا و شبکه شهری بازتولید می‌شود.