1
دانشجوی دکتری، گروه معماری، واحد اهواز، دانشگاه آزاد اسلامی، اهواز، ایران.
2
استادیار، گروه علوم باغبانی و فضای سبز، دانشکده کشاورزی، دانشکدگان کشاورزی و منابع طبیعی، دانشگاه تهران، تهران، ایران.
3
دانشیار، گروه ساختمان و معماری، دانشگاه فنی وحرفه ای، تهران، ایران.
10.30470/jaer.2026.2095986.1235
چکیده
از مهمترین مسائل پیش روی آموزش طراحی معماری در سطوح پایه، ناتوانی دانشجویان مبتدی در تبدیل ایدههای ذهنی به بیان بصری و شکلدهی به راهحلهای اولیه طراحی است. اسکیس میتواند بهعنوان ابزاری برای تفکر طراحی، ثبت ایده و پرورش درک فضایی، نقش مؤثری در حل این مسئله داشته باشد. با این حال، بخش مهمی از پژوهشهای پیشین تنها به اهمیت کلی اسکیس پرداختهاند و کمتر به بررسی تجربی تلفیق آموزش اسکیس با تحلیل نظاممند آثار و فرایند طراحی معماران برجسته توجه کردهاند. هدف اصلی این مقاله آن است که اسکیس را نه صرفاً بهعنوان مهارت ترسیمی، بلکه بهعنوان یک رویکرد آموزشی فعال در کنار تحلیل پیشینههای برجسته طراحی به کار گیرد. این رویکرد با یافتههای جدید درباره جایگاه اسکیس در آموزش معماری همسو است. روش تحقیق مقاله حاضر از نوع نیمهآزمایشی با طرح پیشآزمون–پسآزمون و گروه کنترل است. جامعه آماری شامل دانشجویان مبتدی رشته معماری در دانشگاه آزاد اسلامی واحد سوسنگرد بود که از میان آنان 24 نفر بهصورت تصادفی انتخاب و در دو گروه آزمایش و کنترل تقسیم شدند. گروه آزمایش طی 12 جلسه، آموزش اسکیس همراه با تحلیل آثار چهار معمار برجسته، شامل لوکوربوزیه، لویی کان، آلوار آلتو و آلوارو سیزا را دریافت کرد، در حالی که گروه کنترل آموزش معمول را گذراند. دادهها با آزمون عملکردی طراحی و ارزیابی سه داور متخصص گردآوری و با آزمون من–ویتنی تحلیل شد. نتایج نشان داد که عملکرد گروه آزمایش در پسآزمون بهطور معناداری بهتر از گروه کنترل بود. یافتهها نشان میدهد که تلفیق آموزش اسکیس با تحلیل پیشینههای برجسته طراحی میتواند به بهبود مهارتهای طراحی دانشجویان مبتدی کمک کند و رویکردی مؤثر برای آموزش پایه در معماری باشد.
نوری مکرم,امیر , جانی پور,بهروز و تقوایی,ویدا . (1404). نقش اسکیس در آموزش طراحی معماری برای دانشجویان مبتدی با بهره گیری ازپیشینههای برجسته طراحی. (e741189). پژوهشهای معماری و محیط, 3(5), e741189 doi: 10.30470/jaer.2026.2095986.1235
MLA
نوری مکرم,امیر , , جانی پور,بهروز , و تقوایی,ویدا . "نقش اسکیس در آموزش طراحی معماری برای دانشجویان مبتدی با بهره گیری ازپیشینههای برجسته طراحی" .e741189 , پژوهشهای معماری و محیط, 3, 5, 1404, e741189. doi: 10.30470/jaer.2026.2095986.1235
HARVARD
نوری مکرم امیر, جانی پور بهروز, تقوایی ویدا. (1404). 'نقش اسکیس در آموزش طراحی معماری برای دانشجویان مبتدی با بهره گیری ازپیشینههای برجسته طراحی', پژوهشهای معماری و محیط, 3(5), e741189. doi: 10.30470/jaer.2026.2095986.1235
CHICAGO
امیر نوری مکرم, بهروز جانی پور و ویدا تقوایی, "نقش اسکیس در آموزش طراحی معماری برای دانشجویان مبتدی با بهره گیری ازپیشینههای برجسته طراحی," پژوهشهای معماری و محیط, 3 5 (1404): e741189, doi: 10.30470/jaer.2026.2095986.1235
VANCOUVER
نوری مکرم امیر, جانی پور بهروز, تقوایی ویدا. نقش اسکیس در آموزش طراحی معماری برای دانشجویان مبتدی با بهره گیری ازپیشینههای برجسته طراحی. پژوهشهای معماری و محیط. 1404;3(5):e741189. doi: 10.30470/jaer.2026.2095986.1235
